Eshitishi pasaygan bola dunyoni qanday eshitadi va unga nima kerak?
Eshitishi pasaygan bola nutqni qanday eshitadi, nega soʻzlarni sekinroq oʻrganadi va u bilan qanday gaplashish kerak? Ota-onalar uchun amaliy maslahatlar.

Eshitishi pasaygan bola nutqni qanday eshitadi, nega soʻzlarni sekinroq oʻrganadi va u bilan qanday gaplashish kerak? Ota-onalar uchun amaliy maslahatlar.
Eshitishi pasaygan bolani tushunish uchun avval u nimani va qanday eshitishini tasavvur qilish kerak. Shundan keyin unga qanday yordam berish, u bilan qanday gaplashish aniqroq boʻladi.
Eshitish pasayishi darajalari
Eshitish pasayishi darajalarga boʻlinadi. Darajani mutaxassis audiogramma boʻyicha aniqlaydi.
| Daraja | Bola odatda nimani eshitadi |
|---|---|
| Yengil | Yaqindan aytilgan oddiy nutqni eshitadi, shivirlashni va uzoqdagi gapni qiyin ilgʻaydi |
| Oʻrta | Oddiy balandlikdagi nutqni faqat yaqin masofadan eshitadi, koʻp soʻzlarni oʻtkazib yuboradi |
| Ogʻir | Faqat quloq yonida baland aytilgan nutqni eshitadi |
| Chuqur | Nutqni eshitmaydi, juda baland tovushlarni tebranish sifatida sezadi |
Eshitish pasayishini foizda oʻlchab boʻlmaydi. "Yengil" degan soʻz ham chalgʻitmasin: quloqlaringizni barmoq bilan berkitib koʻring. Soʻzlar eshitiladi, lekin noaniq, maʼnosini tushunish uchun zoʻriqasiz. Nutqni endi oʻrganayotgan bola uchun bu jiddiy toʻsiq.
"Eshitish doirasi"
Har bir bolaning atrofida goʻyo koʻrinmas doira bor: uning ichidagi tovushlarni bola eshitadi, tashqarisidagilarni yoʻq. Eshitish qancha koʻp pasaygan boʻlsa, doira shuncha kichik. Oʻrta darajada u bir necha qadam, ogʻir darajada undan ham kichik boʻladi. Fonda ozgina shovqin boʻlsa, doira yanada torayadi.
Shuning uchun bolaga orqadan yoki boshqa xonadan gapirish koʻpincha befoyda.
Nega soʻzlarni sekinroq oʻrganadi
Bolalar tilni maxsus darsda emas, atrofdagilarni tinglab oʻrganadi: ota-onaning suhbati, aka-opalarning oʻyini, buvining ertagi. Yangi soʻzni bir necha marta eshitib, eslab qoladi.
Eshitishi pasaygan bola oʻziga qaratilmagan gaplarning koʻpini eshitmaydi. Natijada soʻz boyligi sekinroq oʻsadi, u guruhidagi bolalarning ismini bilmasligi, oʻyinga qoʻshilmay chetda turishi mumkin. Bu uning feʼli emas, eshitmayotganining oqibati.
Faqat bir quloqda eshitish pasaygan bolalar ham, ayniqsa maktabda, qiyinchilik sezishi mumkin.
Talaffuz eshitishning koʻzgusi
Bola tovushni qanday eshitsa, shunday aytadi. Kichik yoshda "r" yoki "sh" ni ayta olmaslik odatiy hol. Lekin eshitishi pasaygan bolalar koʻproq ingichka, yuqori chastotali tovushlarda ("s", "z", "f", "ch", "sh") qiynaladi: ularni notoʻgʻri aytadi yoki tushirib qoldiradi. Talaffuzdagi turgʻun xatolar eshitishni tekshirtirishga sabab boʻladi.
Bola bilan qanday gaplashish kerak
- Gapirishdan oldin eʼtiborini torting: ismini ayting yoki yelkasiga yengil teging.
- Yuzingiz koʻrinib tursin, bolaning boʻyi barobarida va yaqinroq turing.
- Aniq va shoshmasdan gapiring, baqirmang.
- Televizor va boshqa fon shovqinini oʻchiring.
- Bola javob bermasa, savolni qoldirib ketmang: takrorlang yoki boshqa soʻzlar bilan ayting.
- U bilan koʻp gaplashing: nima qilayotganingizni aytib boring, kitob oʻqing, qoʻshiq ayting.
- Telefon va planshet vaqtini cheklang: ekran jonli suhbat oʻrnini bosmaydi.
Erta yordamning ahamiyati
Eshitish pasayishi erta aniqlangan, moslamani hayotining dastlabki oylaridan va kun boʻyi taqib kelgan bolalarning nutqi yaxshiroq rivojlanadi. Kech aniqlangan bolalarga, hatto pasayish oʻrta darajada boʻlsa ham, tengdoshlariga yetib olish qiyinroq boʻladi.
Bolalar eshitish moslamalari nutq tovushlarini toʻliqroq yetkazish, shovqinda nutqni ajratish va faol bola hayotiga chidash uchun maxsus ishlab chiqiladi. Qaysi model mos kelishini mutaxassis aytadi.
Savol-javob
Yengil eshitish pasayishida ham yordam kerakmi?
Koʻp hollarda ha. Yengil pasayish ham bolaning nutqi va oʻqishiga taʼsir qilishi mumkin, qarorni mutaxassis tekshiruvdan keyin aytadi.
Bola bilan balandroq gapirsam yetadimi?
Yoʻq. Baqirish nutqni buzadi. Yaqinroq turib, aniq va shoshmasdan gapirgan maʼqul.
Bola baʼzan eshitadi, baʼzan yoʻq. Bu injiqlikmi?
Koʻpincha yoʻq. Masofa, shovqin va charchoq uning eshitishiga kuchli taʼsir qiladi.
Tarbiyachi yoki oʻqituvchiga aytish kerakmi?
Ha. Bolani oldingi qatorga oʻtqazish va unga yuzma-yuz gapirish katta yordam beradi.
Bolangizning eshitishi boʻyicha savollaringiz boʻlsa, 1385 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.
Shuningdek oʻqing
Maslahat uchun yozilish
Bizning mutaxassislarimiz barcha savollaringizga javob berishga va eshitishingiz uchun eng yaxshi yechimni topishga tayyor.


