Audiogramma nima va uni qanday oʻqish mumkin?
Audiogramma eshitish tekshiruvi natijasini koʻrsatadigan grafik. Oʻqlar, qizil va koʻk chiziqlar, belgilar va natijaning maʼnosi sodda tilda.

Audiogramma eshitish tekshiruvi natijasini koʻrsatadigan grafik. Oʻqlar, qizil va koʻk chiziqlar, belgilar va natijaning maʼnosi sodda tilda.

Audiogramma eshitish tekshiruvi (audiometriya) natijasini koʻrsatadigan grafik. Unda har bir qulogʻingiz turli tovushlarni qanchalik yaxshi eshitishi belgilanadi. Birinchi qarashda grafik murakkab koʻrinadi, lekin uning mantigʻi oddiy. Quyida uni bosqichma-bosqich tushuntiramiz.
Audiogrammani mutaxassis izohlaydi. Bu maqola qabulda aytilgan gaplarni yaxshiroq tushunishingizga yordam beradi.
Audiogramma qanday olinadi
Siz sokin xonada quloqchin taqib oʻtirasiz. Quloqchindan turli ohangdagi tovushlar beriladi: avval balandroq, keyin tobora pastroq. Tovushni eshitganingizda tugmani bosasiz yoki ishora qilasiz. Mutaxassis har bir ohang uchun siz eshitgan eng past tovushni grafikka belgilaydi. Tekshiruv ogʻriqsiz.
Grafik qanday tuzilgan
Audiogrammada ikkita oʻq bor.
Gorizontal oʻq: tovush ohangi. U gersda (Gs) oʻlchanadi, odatda 250 dan 8000 Gs gacha. Chap tomonda yoʻgʻon, past tovushlar, oʻng tomonda ingichka, yuqori tovushlar turadi. Buni pianino klavishlariga oʻxshatish mumkin. Inson nutqi asosan 500–4000 Gs oraligʻida joylashgan.
Vertikal oʻq: tovush balandligi. U detsibelda (dB) oʻlchanadi. Yuqorida eng past, sokin tovushlar, pastda baland tovushlar joylashadi.
Demak, belgi grafikda qancha pastda tursa, shu ohangdagi tovushni eshitish uchun u shuncha baland boʻlishi kerak.
Ranglar va belgilar
- Qizil chiziq (odatda doiracha belgilar) oʻng quloqni koʻrsatadi.
- Koʻk chiziq (odatda xoch belgilar) chap quloqni koʻrsatadi.
Ikki chiziq bir-biriga yaqin boʻlsa, ikkala quloq taxminan bir xil eshitadi. Ular orasida farq katta boʻlsa, quloqlar turlicha eshitadi.
Natija nimani koʻrsatadi
Chiziqlar grafikning yuqori qismida tursa, eshitish meʼyorda. Chiziq qancha pastga tushsa, pasayish shuncha koʻp.
Chiziqning shakli ham muhim. Koʻp insonlarda u oʻng tomonga qarab pastlaydi, yaʼni ingichka tovushlar yomonroq eshitiladi. Nutqdagi "s", "sh", "f", "ch" kabi undoshlar aynan shu sohada. Shuning uchun bunday inson "eshitaman, lekin soʻzlarni ajrata olmayman" deydi: unlilar eshitiladi, undoshlar esa yoʻqoladi.
Meʼyor chizigʻi bilan sizning chizigʻingiz orasidagi oraliq siz eshitmayotgan tovushlarni bildiradi. Eshitish moslamasi shu oraliqni toʻldirishga yordam beradi.
Eshitish pasayishi darajalari
Audiogramma boʻyicha mutaxassis pasayish darajasini aniqlaydi. Daraja qaysi tovushlar eshitilmayotganini va qanday yordam kerakligini koʻrsatadi.
| Daraja | Eshitish chegarasi | Kundalik hayotda |
|---|---|---|
| Meʼyor | 25 dB gacha | Shivirlash va sokin nutq eshitiladi |
| Yengil | 26–40 dB | Shivirlash va uzoqdagi gapni ilgʻash qiyin |
| Oʻrta | 41–55 dB | Oddiy suhbatni kuzatish qiyinlashadi |
| Oʻrtadan ogʻir | 56–70 dB | Faqat baland aytilgan gap eshitiladi |
| Ogʻir | 71–90 dB | Faqat quloq yonidagi baland ovoz eshitiladi |
| Chuqur | 91 dB dan yuqori | Nutq deyarli eshitilmaydi |
Koʻp uchraydigan grafik koʻrinishlari
- Chiziq oʻng tomonga pastlaydi. Ingichka tovushlar yomonroq eshitiladi. Bu koʻpincha yosh bilan bogʻliq oʻzgarishlarda va uzoq yillik shovqin taʼsirida kuzatiladi.
- Chiziq bir tekis pastda turadi. Barcha ohanglar taxminan bir xilda pasaygan.
- Ikki quloq chizigʻi orasida katta farq bor. Bir quloq ikkinchisidan ancha yomon eshitadi. Bunday holat alohida tekshiruvni talab qiladi.
Grafik koʻrinishi ortida turli sabablar boʻlishi mumkin, uni shifokor aniqlaydi.
Audiogramma bilan nima qilinadi
- Mutaxassis uni tushuntiradi va keyingi qadamni taklif qiladi: eshitish moslamasi kerakmi, davolash zarurmi yoki kuzatib borish yetarlimi.
- Moslama kerak boʻlsa, qaysi turi va qaysi ohanglarni kuchaytirish zarurligi shu grafikdan koʻrinadi.
- Eshitish moslamasi aynan shu grafik asosida, har bir ohang uchun alohida sozlanadi.
- Natijani saqlab qoʻying. Keyingi tekshiruvda yangisi bilan solishtiriladi va eshitish oʻzgargan-oʻzgarmagani koʻrinadi.
Audiogrammaga qarab oʻzingiz xulosa chiqarmang. Bir xil koʻrinadigan grafiklar ortida turli sabablar boʻlishi mumkin.
Qanchalik tez-tez tekshirtirish kerak
Eshitish vaqt oʻtishi bilan oʻzgaradi. 50 yoshdan oshganlarga va shovqinli joyda ishlaydiganlarga muntazam, odatda yiliga bir marta tekshirtirish tavsiya etiladi. Yoshroq insonlarga bir necha yilda bir marta yetarli. Aniq muddatni mutaxassis aytadi.
Savol-javob
Audiogrammadagi qizil va koʻk ranglar nimani bildiradi?
Qizil rang oʻng quloqni, koʻk rang chap quloqni bildiradi.
Audiometriya ogʻriqlimi?
Yoʻq. Siz faqat quloqchindagi tovushlarni tinglab, eshitganingizda ishora berasiz.
Audiogrammani qanchalik tez-tez yangilash kerak?
Buni mutaxassis aytadi. Eshitish moslamasi taqadiganlar odatda muntazam tekshirtirib turadi.
Boshqa joyda olingan audiogramma bilan kelsam boʻladimi?
Ha, oʻzingiz bilan oling. Mutaxassis uni koʻrib chiqadi va zarur boʻlsa tekshiruvni takrorlaydi.
Audiometriyaga yozilish uchun 1385 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.
Shuningdek oʻqing
Maslahat uchun yozilish
Bizning mutaxassislarimiz barcha savollaringizga javob berishga va eshitishingiz uchun eng yaxshi yechimni topishga tayyor.


