Asosiy mazmunga oʻtish
Dushanba–Juma 09:00–18:00 · Shanba 10:00–17:00
1385
Maqolalarga qaytish
Eshitish haqida📄 Maqola

Quloq qanday tuzilgan va biz tovushni qanday eshitamiz?

Tashqi, oʻrta va ichki quloq qanday tuzilgan, tovush miyaga qanday yetib boradi? Eshitish jarayoni haqida sodda tushuntirish.

Mutaxassis mijozga quloq maketida eshitish aʼzosining tuzilishini koʻrsatmoqda

Tashqi, oʻrta va ichki quloq qanday tuzilgan, tovush miyaga qanday yetib boradi? Eshitish jarayoni haqida sodda tushuntirish.

Koʻpchilik quloq deganda faqat uning koʻrinib turgan qismini tasavvur qiladi. Aslida eshitish aʼzosi uch boʻlimdan iborat va u miya bilan birga ishlaydi: quloq tovushni qabul qiladi, miya esa uni tushunadi. Bundan tashqari, ichki quloq tana muvozanatini saqlashda ham qatnashadi.

Boʻlim Nimalardan iborat Vazifasi
Tashqi quloq Quloq suprasi, eshitish yoʻli, quloq pardasi Tovushni yigʻadi va ichkariga yoʻnaltiradi
Oʻrta quloq Uchta eshitish suyakchasi, yevstaxiy nayi Tebranishni kuchaytirib, ichki quloqqa uzatadi
Ichki quloq Chigʻanoq, muvozanat aʼzolari Tebranishni nerv signaliga aylantiradi

Tashqi quloq

Bu eshitish aʼzosining koʻzga koʻrinadigan yagona qismi.

  • Quloq suprasi tovush toʻlqinlarini yigʻadi va eshitish yoʻliga yoʻnaltiradi.
  • Tashqi eshitish yoʻli tovushni quloq pardasiga yetkazadi. Uning devoridagi bezlar quloq kirini ishlab chiqaradi. Quloq kiri eshitish yoʻlini chang va mikroblardan himoya qiladi.
  • Quloq pardasi tashqi quloqni oʻrta quloqdan ajratib turadigan yupqa parda. Tovush toʻlqini uni tebratadi.

Oʻrta quloq

Oʻrta quloq quloq pardasi ortidagi havo bilan toʻlgan kichik boʻshliqdir. Unda inson tanasidagi eng kichik uchta suyakcha joylashgan: bolgʻacha, sandoncha va uzangi. Ular quloq pardasining tebranishini kuchaytirib, ichki quloqqa uzatadi.

Oʻrta quloq burun-halqum bilan yevstaxiy nayi orqali bogʻlangan. Bu ingichka yoʻl quloq pardasining ikki tomonidagi havo bosimini tenglashtiradi. Samolyotda yoki togʻ yoʻlida quloq bitganda yutinish yoki esnash yordam berishi shundan.

Ichki quloq

Ichki quloq eshitish tizimining eng murakkab qismi. Shakli tufayli uni labirint deb ham atashadi. U ikki qismdan iborat:

  • Dahliz va yarim doira kanallar tananing fazodagi holatini sezadi va muvozanatni saqlashga yordam beradi.
  • Chigʻanoq spiral shaklidagi, ichi suyuqlik bilan toʻlgan tuzilma. Uning ichida tovushni sezadigan tukli hujayralar joylashgan. Har bir guruh hujayra maʼlum balandlikdagi tovushga javob beradi.

Tukli hujayralar shikastlansa, inson shu balandlikdagi tovushlarni yomonroq eshitadi yoki umuman eshitmay qoladi.

Tovush miyaga qanday yetib boradi

  1. Quloq suprasi tovush toʻlqinini yigʻadi, u eshitish yoʻli orqali quloq pardasiga yetadi.
  2. Quloq pardasi tebranadi va tebranishni eshitish suyakchalariga uzatadi.
  3. Suyakchalar tebranishni kuchaytirib, chigʻanoqdagi suyuqlikka oʻtkazadi.
  4. Suyuqlik harakati tukli hujayralarni qoʻzgʻatadi, ular tebranishni nerv signaliga aylantiradi.
  5. Signal eshitish nervi orqali miyaning eshitish markazlariga boradi.

Bularning hammasi bir lahzada sodir boʻladi.

Tovushning tashqi quloqdan miyagacha boʻlgan yoʻli sxemasi

Miya tovushni qanday tushunadi

Miya signalni shunchaki qabul qilmaydi, uni tahlil qiladi: tovushning balandligi va kuchini aniqlaydi, tanish tovushlarni xotiradagi namunalar bilan solishtiradi. Ikki quloqdan kelgan signalni taqqoslab, tovush qaysi tomondan kelayotganini bilib oladi. Nutqning maʼnosini anglash ham miyada kechadi.

Shuning uchun yaxshi eshitish uchun quloq ham, miyaning eshitish markazlari ham yaxshi ishlashi kerak.

Eshitish pasayganda nima oʻzgaradi

Tovush yoʻlining istalgan qismidagi oʻzgarish eshitishga taʼsir qiladi.

  • Tashqi yoki oʻrta quloqdagi toʻsiq, masalan, quloq kiri tiqini yoki yalligʻlanish, tovushning oʻtishini qiyinlashtiradi.
  • Ichki quloqdagi tukli hujayralar shikastlanganda miyaga yetadigan maʼlumot toʻliq boʻlmaydi: tovush eshitiladi, lekin soʻzlar noaniq boʻlib qoladi.

Qaysi boʻlimda oʻzgarish borligini tekshiruv koʻrsatadi. Acoustic'da audiometriya barcha filiallarda oʻtkaziladi.

Savol-javob

Quloq faqat eshitish uchun kerakmi?

Yoʻq. Ichki quloqdagi dahliz va yarim doira kanallar tana muvozanatini saqlashda qatnashadi.

Quloq bitib qolganda yutinish nega yordam beradi?

Yutinish yoki esnash paytida yevstaxiy nayi ochiladi va quloq pardasining ikki tomonidagi havo bosimi tenglashadi.

Quloq kirini butunlay tozalab tashlash kerakmi?

Yoʻq. Quloq kiri eshitish yoʻlini himoya qiladi. Quloq bitib qolgandek tuyulsa, uni oʻzingiz chuqur tozalamang, LOR shifokorga koʻrsating.

Eshitish pasayganda nega soʻzlarni ajratish qiyinlashadi?

Tukli hujayralar shikastlanganda miyaga tovush haqida toʻliq maʼlumot yetib bormaydi. Tovush eshitiladi, lekin nutq noaniq boʻlib qoladi.

Eshitishingizni dastlabki baholash uchun onlayn testdan oʻting: acoustic.uz/services/hearing-test. Qabulga yozilish uchun 1385 raqamiga qoʻngʻiroq qiling.

Shuningdek oʻqing

Maslahat uchun yozilish

Bizning mutaxassislarimiz barcha savollaringizga javob berishga va eshitishingiz uchun eng yaxshi yechimni topishga tayyor.

Eshitishingizni tekshirtirishga yoziling

Konsultatsiya bepul. Keyingi qadamni birga tanlaymiz.

1385